Thay vì lựa chọn những văn phòng máy lạnh tiện nghi tại các thành phố lớn, anh Nguyễn Văn Liêm – một cử nhân ngành công nghệ thông tin – đã quyết định rẽ hướng đầy táo bạo để trở về quê hương dưới chân núi Yên Tử (Quảng Ninh) lập nghiệp. Quyết định gắn bó với việc trồng mắc ca của anh không chỉ thay đổi cuộc đời bản thân mà còn mở ra một hướng đi mới cho nông nghiệp địa phương nhờ ứng dụng công nghệ hiện đại và tư duy kinh tế tuần hoàn bền vững.
Những năm gần đây, xu hướng “bỏ phố về rừng” để làm nông nghiệp không còn quá xa lạ. Thế nhưng, để bám rễ sâu vào đất và xây dựng nên một thương hiệu nông sản vững chắc như anh Nguyễn Văn Liêm thì không phải ai cũng làm được. Từ một kỹ sư công nghệ có tương lai rộng mở, anh đã biến vùng đất hoang sơ dưới chân núi thiêng Yên Tử thành một trong những vùng nguyên liệu nông nghiệp giá trị cao.
Mối nhân duyên của chàng kỹ sư IT với hành trình trồng mắc ca
Tốt nghiệp đại học chuyên ngành công nghệ thông tin, anh Nguyễn Văn Liêm từng có khoảng thời gian dài làm việc đúng chuyên môn với mức thu nhập ổn định. Tuy nhiên, tình yêu với đất đai và niềm đam mê với nông nghiệp sạch luôn thôi thúc anh tìm kiếm một hướng đi khác biệt. Nhận thấy khu vực dưới chân núi Yên Tử có điều kiện khí hậu ôn hòa, thổ nhưỡng trù phú nhưng chưa được khai thác hiệu quả, anh Liêm đã dành nhiều thời gian nghiên cứu các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao.
Sau nhiều tháng lặn lội khảo sát và thử nghiệm thổ nhưỡng, anh nhận ra cây mắc ca – loại cây được mệnh danh là “nữ hoàng quả khô” – chính là chìa khóa vàng mở ra cơ hội làm giàu bền vững. Quyết định đầu tư trồng mắc ca tại đây ban đầu vấp phải không ít sự hoài nghi từ gia đình và bạn bè. Nhiều người cho rằng anh viển vông khi từ bỏ một công việc văn phòng ổn định để đi làm nông dân. Thế nhưng, với kiến thức công nghệ sẵn có và tư duy khoa học nhạy bén, anh đã từng bước chứng minh lựa chọn của mình là hoàn toàn đúng đắn.
Sự kết hợp giữa công nghệ hiện đại và nông nghiệp bền vững
Điểm khác biệt lớn nhất của mô hình nông nghiệp do anh Nguyễn Văn Liêm vận hành chính là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa tư duy logic của một người làm công nghệ và sản xuất nông nghiệp hữu cơ bền vững. Không chỉ dừng lại ở quy mô canh tác truyền thống manh mún, anh đã đầu tư bài bản ngay từ đầu để chuyên nghiệp hóa mọi khâu sản xuất.
Cách tiếp cận khác biệt khi trồng mắc ca theo chuẩn ISO
Để sản phẩm hạt mắc ca có thể đứng vững trên thị trường nội địa khắt khe và hướng tới xuất khẩu, anh Liêm hiểu rằng chất lượng chế biến là yếu tố sống còn. Trực tiếp ứng dụng kiến thức công nghệ vào hệ thống quản trị, anh đã xây dựng và vận hành nhà máy chế biến mắc ca đạt tiêu chuẩn ISO quốc tế ngay tại vùng nguyên liệu.
Việc áp dụng quy trình chuẩn ISO giúp kiểm soát chặt chẽ nhiệt độ sấy, độ ẩm của hạt và thời gian bảo quản, giữ lại trọn vẹn hương vị béo ngậy cũng như giá trị dinh dưỡng tối đa của hạt mắc ca Yên Tử. Đây là bước tiến vượt bậc, giải quyết triệt để bài toán nông sản thô giá trị thấp. Quy trình này cũng đòi hỏi các hộ nông dân liên kết trồng mắc ca với trang trại của anh phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy chuẩn kỹ thuật, từ đó thay đổi tư duy sản xuất lạc hậu của người dân địa phương.
Mô hình kinh tế tuần hoàn tối ưu hóa chuỗi giá trị
Bên cạnh việc chuẩn hóa quy trình chế biến, chàng cử nhân công nghệ còn tiên phong áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn vào trang trại của mình. Trong quá trình chế biến sâu hạt mắc ca, lượng vỏ quả và vỏ hạt thải ra là rất lớn. Thay vì vứt bỏ gây ô nhiễm môi trường, anh Liêm đã tận dụng nguồn phế phẩm này để làm nguyên liệu ủ phân bón hữu cơ vi sinh, sau đó quay vòng bồi bổ cho chính đất trồng mắc ca.
Hơn thế nữa, phần vỏ gỗ cứng của hạt mắc ca còn được nghiên cứu để ứng dụng làm chất đốt sinh học hiệu năng cao hoặc làm than hoạt tính. Chu trình khép kín không rác thải này không chỉ giúp trang trại tiết kiệm tối đa chi phí phân bón và chất đốt đầu vào, bảo vệ môi trường sinh thái vùng di sản Yên Tử, mà còn tạo ra một chuỗi giá trị gia tăng cực kỳ cao cho loại cây trồng này.
Khát vọng phát triển bền vững từ vùng trồng mắc ca Yên Tử
Sự thành công từ mô hình trồng mắc ca công nghệ cao của anh Nguyễn Văn Liêm không chỉ mang lại nguồn thu nhập vượt trội cho cá nhân anh, mà còn lan tỏa giá trị kinh tế tích cực đến cộng đồng xung quanh. Hiện tại, trang trại và nhà máy của anh đang tạo công ăn việc làm ổn định cho hàng chục lao động địa phương, trong đó phần lớn là đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống tại khu vực lân cận chân núi Yên Tử.
Không giữ bí quyết cho riêng mình, anh Liêm tích cực chia sẻ kinh nghiệm thực tế, hỗ trợ cây giống chất lượng cao và cam kết bao tiêu sản phẩm cho các hộ dân có nhu cầu chuyển đổi cây trồng sang trồng mắc ca. Tầm nhìn của chàng cử nhân công nghệ không dừng lại ở thị trường trong nước; anh đang nỗ lực đưa thương hiệu mắc ca Yên Tử vươn ra thế giới, khẳng định vị thế của nông sản Việt trên trường quốc tế bằng chất lượng vượt trội và quy trình canh tác nhân văn, bền vững.
Xem thêm: Tập đoàn FPT
