Giữa vùng sông nước Nam Bộ trù phú, có một không gian xanh mát quanh năm rộn rã tiếng chim ca. Đó chính là vườn chim quý của lão nông miền Tây – ông Lê Văn Chìa (Tư Chìa). Hơn 20 năm qua, với tình yêu thiên nhiên vô bờ bến, ông đã biến khu vườn rộng 1,8 ha của mình thành mái nhà yên bình cho hàng nghìn cá thể chim, cò quý hiếm. Thế nhưng, thánh đường bình yên ấy hiện đang đối mặt với những mối đe dọa lớn từ nạn săn bắn trộm hoành hành.

Về miền Tây Nam Bộ, nhắc đến những người yêu thiên nhiên điên cuồng đến mức nhường cả đất đai canh tác cho chim trời, không ai là không biết đến ông Lê Văn Chìa. Hơn hai thập kỷ trôi qua, người đàn ông chân chất ấy đã âm thầm kiến tạo nên một kỳ quan sinh thái ngay giữa lòng quê hương.

Hành trình hơn 20 năm kiến tạo vườn chim quý của lão nông miền Tây

Mọi chuyện bắt đầu từ hơn 20 năm trước, khi khu vườn rộng 1,8 ha của gia đình ông Lê Văn Chìa vốn là nơi canh tác các loại cây ăn trái đặc sản của vùng đồng bằng sông Cửu Long. Ban đầu, chỉ có vài đàn cò, vạc nhỏ bay về trú ngụ sau những chuyến đi kiếm ăn xa. Nhận thấy đất lành chim đậu, thay vì xua đuổi để bảo vệ hoa màu như bao nông dân khác, ông Chìa lại nảy ra một quyết định táo bạo: để mặc cho chúng sinh sống và tìm cách dẫn dụ thêm nhiều loài chim khác về vườn.

Để tạo điều kiện sống tốt nhất cho chim, ông dần chuyển đổi cơ cấu cây trồng trong vườn. Những loại cây ăn trái dần được thay thế bằng các loài cây hoang dã, cây thân gỗ cao và rậm rạp như tre, trúc, bình bát – những loài cây vốn là giá đỡ lý tưởng để chim làm tổ. Không phụ công sức của lão nông, tiếng lành đồn xa, lượng chim kéo về ngày một đông đúc. Giờ đây, khu vườn đã trở thành vườn chim quý của lão nông miền Tây nổi tiếng khắp vùng, thu hút sự quan tâm của giới nghiên cứu sinh vật học lẫn những người yêu thiên nhiên.

Vườn chim quý của lão nông miền Tây: Nơi tụ hội của muôn loài chim quý

Hiện nay, khu vườn rộng gần 2 ha này là nơi sinh sống, sinh sản của hàng nghìn, có lúc lên đến hàng vạn cá thể chim, cò khác nhau. Trong số đó, có rất nhiều loài nằm trong danh mục quý hiếm cần được bảo tồn nghiêm ngặt như cò trắng, cò bợ, vạc, cồng cộc, diệc xám, và cả những loài chim nước đặc trưng của vùng Nam Bộ. Hệ sinh thái trong vườn được duy trì một cách tự nhiên nhất, tạo nên một bức tranh thiên nhiên vô cùng sống động và hoang sơ.

Mỗi buổi sáng sơ khai, khi ánh bình minh vừa hé rạng, cả khu vườn lại rung chuyển bởi dàn đồng ca của hàng vạn cánh chim chuẩn bị cất cánh đi kiếm ăn. Và khi hoàng hôn buông xuống, cảnh tượng hàng nghìn cánh chim trắng dập dờn bay về tổ tạo nên một khung cảnh kỳ vĩ, đẹp đến nao lòng. Đối với ông Chìa, tiếng chim hót và cánh cò bay lượn đã trở thành một phần máu thịt, là niềm vui tinh thần vô giá mà không tiền bạc nào có thể mua được.

Nỗi lòng trĩu nặng trước vấn nạn săn bắn trộm hoành hành

Tuy nhiên, đi cùng với niềm vui nhìn đàn chim sinh sôi nảy nở là nỗi lo canh cánh luôn túc trực trong lòng lão nông miền Tây. Khoảng vài năm trở lại đây, khi số lượng chim đổ về ngày một nhiều và các loài chim quý hiếm xuất hiện ngày càng đông, khu vườn của ông cũng lọt vào tầm ngắm của những kẻ săn trộm.

Những kẻ săn bắt trộm vô cùng tinh vi và manh động. Chúng thường lợi dụng đêm tối hoặc những lúc gia đình ông sơ hở để lẻn vào vườn dùng súng hơi, súng tự chế, lưới bẫy hoặc keo dính để tận diệt chim trời. Nhiều đêm, tiếng súng nổ vang lên giữa đêm khuya khiến đàn chim giật mình bay loạn xạ, còn lòng ông Chìa thì thắt lại vì đau xót. Dù đã bước sang tuổi xế chiều, sức khỏe không còn như trước, ông vẫn phải thường xuyên thức trắng đêm, cầm đèn pin đi tuần tra khắp khu vườn rộng lớn để xua đuổi những kẻ xấu.

Nạn săn trộm không chỉ làm sụt giảm nghiêm trọng số lượng chim mà còn khiến đàn chim trở nên nhút nhát, hoảng loạn, ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình sinh sản của chúng. Ông Chìa chia sẻ trong xót xa: “Bản thân tôi giữ chim, chăm chim như con cái trong nhà. Thấy tụi nó bị bắn chết, bị dính bẫy gãy cánh mà tôi đau lòng không chịu nổi. Sức tôi thì có hạn, làm sao canh giữ nổi suốt ngày đêm”.

Cần sự chung tay của cộng đồng để bảo vệ báu vật xanh

Để bảo tồn bền vững vườn chim quý của lão nông miền Tây, nỗ lực đơn độc của cá nhân ông Lê Văn Chìa là hoàn toàn chưa đủ. Đây không chỉ là tài sản của riêng gia đình ông, mà đã trở thành một di sản sinh thái quý giá của cả vùng đất miền Tây, góp phần quan trọng vào việc bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia.

Thiết nghĩ, các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương cần có những biện pháp can thiệp mạnh mẽ hơn. Việc tăng cường tuần tra, xử lý nghiêm các hành vi săn bắt, buôn bán chim hoang dã trái phép xung quanh khu vực vườn chim là vô cùng cấp bách. Đồng thời, cần có chính sách hỗ trợ kinh phí, kỹ thuật để giúp gia đình ông Chìa xây dựng hệ thống rào chắn, camera giám sát nhằm bảo vệ đàn chim tốt hơn. Bên cạnh đó, việc tuyên truyền, nâng cao nhận thức của cộng đồng dân cư xung quanh về tầm quan trọng của việc bảo vệ động vật hoang dã cũng là yếu tố then chốt để trả lại sự bình yên tuyệt đối cho vườn chim quý này.