Quốc hội chốt Cấm lấy tạng người dưới 18 tuổi để ghép cho người khác
1. Quy định nghiêm ngặt cấm lấy tạng người dưới 18 tuổi trong hoạt động hiến, ghép
-
Nghiêm cấm tuyệt đối việc lấy tạng: Luật quy định cấm lấy tạng người dưới 18 tuổi để ghép cho người khác, áp dụng ngay cả trong trường hợp người đó đã chết não hoặc chết tuần hoàn. Bên cạnh đó, người dưới 18 tuổi cũng không được phép đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể hoặc hiến xác.
-
Ngoại lệ duy nhất với mô tái sinh: Khi còn sống, người dưới 18 tuổi chỉ được phép hiến mô tái sinh (thuộc danh mục cho phép của Bộ Y tế) trong trường hợp đặc biệt: người nhận bắt buộc phải là anh, chị hoặc em ruột và không tìm được người hiến trưởng thành nào khác phù hợp.
-
Quy trình thẩm định khắt khe: Việc hiến mô tái sinh này đòi hỏi sự tự nguyện của người hiến, văn bản đồng thuận của cả cha và mẹ đẻ, cùng sự phê duyệt bằng văn bản của Hội đồng tư vấn độc lập (gồm chuyên gia y tế, pháp luật, tâm lý và đại diện cơ quan bảo vệ trẻ em).

2. Phân tầng độ tuổi hiến tạng khi còn sống và mở rộng nguồn hiến sau khi qua đời
-
Giới hạn phạm vi hiến của người từ 18 đến dưới 25 tuổi: Nhóm đối tượng này khi còn sống chỉ được phép hiến bộ phận cơ thể cho các thành viên trong gia đình (vợ/chồng, cha mẹ đẻ, con đẻ, anh chị em ruột, ông bà nội ngoại).
-
Quy định đối với người từ đủ 25 tuổi trở lên: Có quyền hiến tạng khi còn sống cho người ngoài gia đình, nhưng tuyệt đối không được đích danh chỉ định hay lựa chọn người nhận nhằm ngăn chặn hành vi thương mại hóa.
-
Mở rộng nguồn hiến sau khi chết não, chết tuần hoàn: Cho phép lấy mô, tạng của người từ đủ 18 tuổi đã qua đời ngay cả khi họ chưa đăng ký hiến lúc còn sống, với điều kiện người quá cố chưa từng bày tỏ sự phản đối và có văn bản đồng thuận thống nhất của hàng ngũ người đại diện gia đình.

3. Chế độ ưu tiên, bảo mật dữ liệu và ngăn chặn hành vi trục lợi
-
Quyền lợi y tế và ưu tiên ghép tạng: Người hiến tạng khi còn sống được nhà nước bảo đảm chi phí chăm sóc phục hồi sức khỏe miễn phí, khám định kỳ và cấp thẻ bảo hiểm y tế. Nếu chẳng may mắc bệnh cần ghép tạng trong tương lai, người từng hiến tạng cùng thân nhân (cha mẹ, vợ chồng, con cái, anh chị em ruột của người hiến sau khi qua đời) sẽ được hưởng chế độ ưu tiên đặc biệt trong danh sách chờ ghép.
-
Số hóa và bảo mật cơ sở dữ liệu quốc gia: Thiết lập cơ chế điều phối thống nhất toàn quốc thông qua hệ thống dữ liệu quản lý mô, bộ phận cơ thể người (vận hành trước 31/12/2028), kết nối đồng bộ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và mã hóa bảo mật tuyệt đối thông tin cá nhân.
-
Tôn vinh nghĩa cử cao đẹp: Quốc hội chính thức chọn ngày 20/5 hằng năm là Ngày Tri ân người hiến mô, bộ phận cơ thể nhằm tôn vinh những đóng góp nhân văn của người hiến và gia đình.
Bảng tổng hợp các mốc quy định trọng tâm của Luật mới
| Nhóm đối tượng / Hạng mục | Quy định cốt lõi theo Luật thông qua ngày 21/11/2026 |
| Người dưới 18 tuổi | Cấm lấy tạng người dưới 18 tuổi (kể cả sau khi chết não); chỉ được hiến mô tái sinh cho anh/chị/em ruột khi còn sống |
| Người từ 18 đến dưới 25 tuổi | Hiến tạng khi còn sống chỉ giới hạn trong phạm vi thành viên gia đình |
| Người từ đủ 25 tuổi trở lên | Được hiến tạng cho người ngoài gia đình nhưng không được chỉ định đích danh người nhận |
| Thời điểm có hiệu lực | Chính thức thi hành từ ngày 01/01/2028; hoàn thành cơ sở dữ liệu quốc gia trước 31/12/2028 |

